Bilaspur | Sat, 14 March 2026

No Ad Available

ЁЯМР рдирд╛рдЯреЛ (NATO) рд╕рдВрдЧрдарди: рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп, рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢, рдЗрддрд┐рд╣рд╛рд╕, рдХрд╛рд░реНрдп рдФрд░ рднрд╛рд░рдд рдХреА рднреВрдорд┐рдХрд╛

20 Aug 2025 | Ful Verma | 213 views

ЁЯМР рдирд╛рдЯреЛ (NATO) рд╕рдВрдЧрдарди: рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп, рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢, рдЗрддрд┐рд╣рд╛рд╕, рдХрд╛рд░реНрдп рдФрд░ рднрд╛рд░рдд рдХреА рднреВрдорд┐рдХрд╛

рдирд╛рдЯреЛ (NATO) рд╕рдВрдЧрдарди: рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп, рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢, рдЗрддрд┐рд╣рд╛рд╕, рдХрд╛рд░реНрдп рдФрд░ рднрд╛рд░рдд рдХреА рднреВрдорд┐рдХрд╛

рдирд╛рдЯреЛ (NATO) рдЕрд░реНрдерд╛рддреН North Atlantic Treaty Organization рдПрдХ рдЕрдВрддрд░реНрд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рд╕реИрдиреНрдп рд╕рдВрдЧрдарди рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рд╢реАрдд рдпреБрджреНрдз рдХреЗ рджреМрд░ (1949) рдореЗрдВ рд╕рд╛рдореВрд╣рд┐рдХ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдФрд░ рд╕реИрдиреНрдп рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдХреА рдЧрдИ рдереАред рдЗрд╕рдХрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рдЕрдкрдиреЗ рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢реЛрдВ рдХреЛ рдмрд╛рд╣рд░реА рд╣рдорд▓реЛрдВ рд╕реЗ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдирд╛ рдФрд░ рд╕рд╛рдореВрд╣рд┐рдХ рд░рдХреНрд╖рд╛ (Collective Defense) рдХреЗ рд╕рд┐рджреНрдзрд╛рдВрдд рдХреЛ рд▓рд╛рдЧреВ рдХрд░рдирд╛ рд╣реИред

рдирд╛рдЯреЛ рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдФрд░ рдЗрддрд┐рд╣рд╛рд╕

рдирд╛рдЯреЛ рдХрд╛ рдЧрдарди 4 рдЕрдкреНрд░реИрд▓ 1949 рдХреЛ рд╡рд╛рд╢рд┐рдВрдЧрдЯрди рдбреА.рд╕реА. (рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрд╛) рдореЗрдВ North Atlantic Treaty рдХреЗ рд╣рд╕реНрддрд╛рдХреНрд╖рд░ рдХреЗ рд╕рд╛рде рд╣реБрдЖред рджреНрд╡рд┐рддреАрдп рд╡рд┐рд╢реНрд╡ рдпреБрджреНрдз рдХреЗ рдмрд╛рдж рдпреВрд░реЛрдк рдХреА рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рд╕реБрдирд┐рд╢реНрдЪрд┐рдд рдХрд░рдиреЗ рдФрд░ рд╕реЛрд╡рд┐рдпрдд рд╕рдВрдШ (USSR) рдХреЗ рдмрдврд╝рддреЗ рдкреНрд░рднрд╛рд╡ рдХреЛ рд░реЛрдХрдиреЗ рдХреЗ рд▓рд┐рдП рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрд╛ рдФрд░ рдкрд╢реНрдЪрд┐рдореА рдпреВрд░реЛрдкреАрдп рджреЗрд╢реЛрдВ рдиреЗ рдпрд╣ рд╕рдВрдЧрдарди рдмрдирд╛рдпрд╛ред

рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рдЧрдарди рдХреА рдкреГрд╖реНрдарднреВрдорд┐

  • рджреНрд╡рд┐рддреАрдп рд╡рд┐рд╢реНрд╡ рдпреБрджреНрдз рдХреЗ рдмрд╛рдж рдпреВрд░реЛрдк рдХреА рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдХрд╛ рд╕рдВрдХрдЯред
  • рд╕реЛрд╡рд┐рдпрдд рд╕рдВрдШ рдХрд╛ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░рд╡рд╛рдж рдФрд░ рд╕рд╛рдореНрдпрд╡рд╛рдж рдХрд╛ рдЦрддрд░рд╛ред
  • рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрд╛ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдпреВрд░реЛрдк рдХреЛ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдЧрд╛рд░рдВрдЯреА рдкреНрд░рджрд╛рди рдХрд░рдирд╛ред
  • 1948 рдХрд╛ Berlin Blockade рдФрд░ рд╢реАрдд рдпреБрджреНрдз рдХреА рд╢реБрд░реБрдЖрддред

рдирд╛рдЯреЛ рдХрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп

рдирд╛рдЯреЛ рдХрд╛ рдореБрдЦреНрдп рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рдЕрдкрдиреЗ рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢реЛрдВ рдХреА рд╕рд╛рдореВрд╣рд┐рдХ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдХрд░рдирд╛ рд╣реИред рдирд╛рдЯреЛ рд╕рдВрдзрд┐ рдХрд╛ Article 5 рдпрд╣ рдХрд╣рддрд╛ рд╣реИ рдХрд┐ рдХрд┐рд╕реА рднреА рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢ рдкрд░ рд╣рдорд▓рд╛ рд╕рднреА рд╕рджрд╕реНрдпреЛрдВ рдкрд░ рд╣рдорд▓рд╛ рдорд╛рдирд╛ рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ рдФрд░ рд╕рднреА рджреЗрд╢ рдорд┐рд▓рдХрд░ рдкреНрд░рддрд┐рдХреНрд░рд┐рдпрд╛ рджреЗрдВрдЧреЗред

рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рдкреНрд░рдореБрдЦ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп

  1. рд╕рд╛рдореВрд╣рд┐рдХ рд░рдХреНрд╖рд╛ (Collective Defence)
  2. рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдФрд░ рд╢рд╛рдВрддрд┐ рдмрдирд╛рдП рд░рдЦрдирд╛
  3. рд╕реИрдиреНрдп рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рдФрд░ рддрдХрдиреАрдХреА рд╕рд╛рдЭреЗрджрд╛рд░реА
  4. рд░рд╛рдЬрдиреАрддрд┐рдХ рдПрдХрдЬреБрдЯрддрд╛ рдФрд░ рд▓реЛрдХрддрд╛рдВрддреНрд░рд┐рдХ рдореВрд▓реНрдпреЛрдВ рдХреА рд░рдХреНрд╖рд╛
  5. рджреБрдирд┐рдпрд╛ рдореЗрдВ рд╕рдВрдХрдЯ рдкреНрд░рдмрдВрдзрди рдФрд░ рд╢рд╛рдВрддрд┐ рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдЕрднрд┐рдпрд╛рдиреЛрдВ рдореЗрдВ рднрд╛рдЧреАрджрд╛рд░реА

рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢

рдирд╛рдЯреЛ рдХреА рд╢реБрд░реБрдЖрдд 12 рджреЗрд╢реЛрдВ рд╕реЗ рд╣реБрдИ рдереА, рд▓реЗрдХрд┐рди рд╕рдордп рдХреЗ рд╕рд╛рде рдЗрд╕рдХрд╛ рд╡рд┐рд╕реНрддрд╛рд░ рд╣реБрдЖ рдФрд░ рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ (2025) рдЗрд╕рдХреЗ 32 рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢ рд╣реИрдВред

рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдХреЗ рд╕рдордп рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рджреЗрд╢ (1949)

рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрд╛, рдмреНрд░рд┐рдЯреЗрди, рдХрдирд╛рдбрд╛, рдлреНрд░рд╛рдВрд╕, рдЗрдЯрд▓реА, рдмреЗрд▓реНрдЬрд┐рдпрдо, рдбреЗрдирдорд╛рд░реНрдХ, рдЖрдЗрд╕рд▓реИрдВрдб, рд▓рдХреНрдЬрд╝рдордмрд░реНрдЧ, рдиреАрджрд░рд▓реИрдВрдбреНрд╕, рдиреЙрд░реНрд╡реЗ, рдкреБрд░реНрддрдЧрд╛рд▓

рдмрд╛рдж рдореЗрдВ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рджреЗрд╢

рдЧреНрд░реАрд╕ (1952), рддреБрд░реНрдХреА (1952), рдЬрд░реНрдордиреА (1955), рд╕реНрдкреЗрди (1982), рдкреЛрд▓реИрдВрдб (1999), рд╣рдВрдЧрд░реА (1999), рдЪреЗрдХ рдЧрдгрд░рд╛рдЬреНрдп (1999), рдмрд╛рд▓реНрдЯрд┐рдХ рджреЗрд╢ (2004), рдХреНрд░реЛрдПрд╢рд┐рдпрд╛ (2009), рдореЛрдВрдЯреЗрдиреЗрдЧреНрд░реЛ (2017), рдиреЙрд░реНрде рдореЗрд╕рд┐рдбреЛрдирд┐рдпрд╛ (2020), рдлрд┐рдирд▓реИрдВрдб (2023), рд╕реНрд╡реАрдбрди (2024)

рдирд╛рдЯреЛ рдХреА рд╕рдВрд░рдЪрдирд╛ рдФрд░ рдХрд╛рд░реНрдпрдкреНрд░рдгрд╛рд▓реА

рдирд╛рдЯреЛ рдХреА рд╕рдВрд░рдЪрдирд╛ рдореЗрдВ рдкреНрд░рдореБрдЦ рдирд┐рд░реНрдгрдп NATO Council рдХреЗ рддрд╣рдд рд▓рд┐рдП рдЬрд╛рддреЗ рд╣реИрдВ, рдЬрд┐рд╕рдореЗрдВ рд╕рднреА рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢реЛрдВ рдХреЗ рдкреНрд░рддрд┐рдирд┐рдзрд┐ рд╢рд╛рдорд┐рд▓ рд╣реЛрддреЗ рд╣реИрдВред рдЗрд╕рдХрд╛ рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп рдмреНрд░реБрд╕реЗрд▓реНрд╕ (Belgium) рдореЗрдВ рд╕реНрдерд┐рдд рд╣реИред

рдирд╛рдЯреЛ рдХреА рдкреНрд░рдореБрдЦ рд╕рдВрд╕реНрдерд╛рдПрдБ

  • NATO Council тАУ рд╕рд░реНрд╡реЛрдЪреНрдЪ рдирд┐рд░реНрдгрдп рд▓реЗрдиреЗ рд╡рд╛рд▓реА рд╕рдВрд╕реНрдерд╛ред
  • Secretary General тАУ NATO рдХрд╛ рдкреНрд░рдореБрдЦ (рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рдореЗрдВ Jens Stoltenberg, рдХрд╛рд░реНрдпрдХрд╛рд▓ 2024 рддрдХ)ред
  • Military Committee тАУ рд╕реИрдиреНрдп рдиреАрддрд┐рдпрд╛рдБ рдФрд░ рдпреЛрдЬрдирд╛рдПрдБред
  • Strategic Commands тАУ рд╕рдВрдЪрд╛рд▓рди рдФрд░ рдорд┐рд╢рди рдХреА рдирд┐рдЧрд░рд╛рдиреАред

рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рдкреНрд░рдореБрдЦ рдХрд╛рд░реНрдп

  • рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢реЛрдВ рдХреА рд╕рд╛рдореВрд╣рд┐рдХ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ред
  • рджреБрдирд┐рдпрд╛ рднрд░ рдореЗрдВ рд╢рд╛рдВрддрд┐ рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдорд┐рд╢рдиред
  • рдЖрддрдВрдХрд╡рд╛рдж рд╡рд┐рд░реЛрдзреА рдЕрднрд┐рдпрд╛рдиред
  • рд╕рд╛рдЗрдмрд░ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдФрд░ рдирдИ рддрдХрдиреАрдХ рдореЗрдВ рд╕рд╣рдпреЛрдЧред
  • рдорд╛рдирд╡реАрдп рд╕рд╣рд╛рдпрддрд╛ рдФрд░ рдЖрдкрджрд╛ рдкреНрд░рдмрдВрдзрдиред

рднрд╛рд░рдд рдФрд░ рдирд╛рдЯреЛ

рднрд╛рд░рдд рдирд╛рдЯреЛ рдХрд╛ рд╕рджрд╕реНрдп рдирд╣реАрдВ рд╣реИ рдХреНрдпреЛрдВрдХрд┐ рдпрд╣ рд╕рдВрдЧрдарди рдпреВрд░реЛрдк рдФрд░ рдЙрддреНрддрд░реА рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрд╛ рдХреЗ рджреЗрд╢реЛрдВ рддрдХ рд╕реАрдорд┐рдд рд╣реИред рдлрд┐рд░ рднреА рднрд╛рд░рдд рдФрд░ рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ рдХреБрдЫ рд╕реНрддрд░ рдкрд░ рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рдФрд░ рд╕рдВрд╡рд╛рдж рд╣реЛрддрд╛ рд╣реИред

рднрд╛рд░рдд рдХреА рднреВрдорд┐рдХрд╛

  1. рднрд╛рд░рдд рдиреЗ рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рд╕рд╛рде рд╢рд╛рдВрддрд┐ рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдЕрднрд┐рдпрд╛рдиреЛрдВ рдореЗрдВ рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рдХрд┐рдпрд╛ рд╣реИред
  2. рд╕рд╛рдЗрдмрд░ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛, рдЖрддрдВрдХрд╡рд╛рдж рд╡рд┐рд░реЛрдз рдФрд░ рд╕рдореБрджреНрд░реА рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдкрд░ рднрд╛рд░рдд рдФрд░ рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ рдЪрд░реНрдЪрд╛ рд╣реЛрддреА рд░рд╣реА рд╣реИред
  3. рднрд╛рд░рдд рдиреЗ рдиреЙрди-рдЕрд▓рд╛рдЗрдирдореЗрдВрдЯ рдореВрд╡рдореЗрдВрдЯ (NAM) рдХреА рдиреАрддрд┐ рдХреЗ рдХрд╛рд░рдг рдирд╛рдЯреЛ рд╕реЗ рджреВрд░реА рдмрдирд╛рдП рд░рдЦреАред
  4. рд▓реЗрдХрд┐рди 21рд╡реАрдВ рд╕рджреА рдореЗрдВ рднрд╛рд░рдд рдХреЗ рдЕрдореЗрд░рд┐рдХрд╛ рдФрд░ рдпреВрд░реЛрдк рдХреЗ рд╕рд╛рде рд░рдгрдиреАрддрд┐рдХ рд╕рдВрдмрдВрдз рдордЬрдмреВрдд рд╣реБрдП рд╣реИрдВред

рдирд╛рдЯреЛ рдФрд░ рднрд╛рд░рдд: рд╕рдВрднрд╛рд╡рд┐рдд рднрд╡рд┐рд╖реНрдп

рднрд╡рд┐рд╖реНрдп рдореЗрдВ рднрд╛рд░рдд рдФрд░ рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рдмрдврд╝ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИ рдХреНрдпреЛрдВрдХрд┐ рджреЛрдиреЛрдВ рд╣реА рдЖрддрдВрдХрд╡рд╛рдж рд╡рд┐рд░реЛрдз, рд╕рдореБрджреНрд░реА рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдФрд░ рдПрд╢рд┐рдпрд╛-рдкреНрд░рд╢рд╛рдВрдд рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдХреА рд╕реНрдерд┐рд░рддрд╛ рдореЗрдВ рд╕рдорд╛рди рд░реБрдЪрд┐ рд░рдЦрддреЗ рд╣реИрдВред

рд╕рд╛рдорд╛рдиреНрдп рдкреНрд░рд╢реНрди (FAQ)

рдкреНрд░рд╢реНрди 1: рдирд╛рдЯреЛ рдХреА рд╕реНрдерд╛рдкрдирд╛ рдХрдм рд╣реБрдИ рдереА?

рдЙрддреНрддрд░: 4 рдЕрдкреНрд░реИрд▓ 1949 рдХреЛред

рдкреНрд░рд╢реНрди 2: рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рдХрд┐рддрдиреЗ рд╕рджрд╕реНрдп рджреЗрд╢ рд╣реИрдВ?

рдЙрддреНрддрд░: 2025 рддрдХ 32 рджреЗрд╢ред

рдкреНрд░рд╢реНрди 3: рдирд╛рдЯреЛ рдХрд╛ рдореБрдЦреНрдпрд╛рд▓рдп рдХрд╣рд╛рдБ рд╣реИ?

рдЙрддреНрддрд░: рдмреНрд░реБрд╕реЗрд▓реНрд╕, рдмреЗрд▓реНрдЬрд┐рдпрдоред

рдкреНрд░рд╢реНрди 4: рдХреНрдпрд╛ рднрд╛рд░рдд рдирд╛рдЯреЛ рдХрд╛ рд╕рджрд╕реНрдп рд╣реИ?

рдЙрддреНрддрд░: рдирд╣реАрдВ, рднрд╛рд░рдд рдирд╛рдЯреЛ рдХрд╛ рд╕рджрд╕реНрдп рдирд╣реАрдВ рд╣реИред

рдирд┐рд╖реНрдХрд░реНрд╖

рдирд╛рдЯреЛ рджреБрдирд┐рдпрд╛ рдХрд╛ рд╕рдмрд╕реЗ рд╢рдХреНрддрд┐рд╢рд╛рд▓реА рд╕реИрдиреНрдп рдЧрдардмрдВрдзрди рд╣реИ, рдЬрд┐рд╕рдиреЗ рд╢реАрдд рдпреБрджреНрдз рдХреЗ рд╕рдордп рд╕реЗ рд▓реЗрдХрд░ рд╡рд░реНрддрдорд╛рди рддрдХ рдЕрдВрддрд░реНрд░рд╛рд╖реНрдЯреНрд░реАрдп рд░рд╛рдЬрдиреАрддрд┐ рдФрд░ рд╕реБрд░рдХреНрд╖рд╛ рдкрд░ рдЧрд╣рд░рд╛ рдкреНрд░рднрд╛рд╡ рдбрд╛рд▓рд╛ рд╣реИред рднрд╛рд░рдд рднрд▓реЗ рд╣реА рдЗрд╕рдХрд╛ рд╕рджрд╕реНрдп рди рд╣реЛ, рд▓реЗрдХрд┐рди рднрд╛рд░рдд рдФрд░ рдирд╛рдЯреЛ рдХреЗ рдмреАрдЪ рднрд╡рд┐рд╖реНрдп рдореЗрдВ рд╕рд╣рдпреЛрдЧ рдХреА рд╕рдВрднрд╛рд╡рдирд╛рдПрдБ рдмрдиреА рд╣реБрдИ рд╣реИрдВред

тЮж рдиреЛрдЯ - рдЗрд╕ рдкреЗрдЬ рдкрд░ рдЖрдЧреЗ рдФрд░ рднреА рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░рд┐рдпрд╛рдВ рдЕрдкрдбреЗрдЯ рдХреА рдЬрд╛рдпреЗрдЧреА, рдЙрдкрд░реЛрдХреНрдд рдЬрд╛рдирдХрд╛рд░рд┐рдпреЛрдВ рдХреЗ рд╕рдВрдХрд▓рди рдореЗрдВ рдкрд░реНрдпрд╛рдкреНрдд рд╕рд╛рд╡рдзрд╛рдиреА рд░рдЦреА рдЧрдпреА рд╣реИ рдлрд┐рд░ рднреА рдХрд┐рд╕реА рдкреНрд░рдХрд╛рд░ рдХреА рддреНрд░реБрдЯрд┐ рдЕрдерд╡рд╛ рд╕рдВрджреЗрд╣ рдХреА рд╕реНрдерд┐рддрд┐ рдореЗрдВ рд╕реНрд╡рдпрдВ рдХрд┐рддрд╛рдмреЛрдВ рдореЗрдВ рдЦреЛрдЬреЗрдВ рддрдерд╛ рдлрд╝реАрдбрдмреИрдХ/рдХрдореЗрдВрдЯ рдХреЗ рдорд╛рдзреНрдпрдо рд╕реЗ рд╣рдореЗрдВ рднреА рд╕реВрдЪрд┐рдд рдХрд░реЗрдВ